[РАЗОБРАТЬ] ПЕРВЫЙ ВОПРОС Доклад каз.doc

«Жаңа Салық кодексінің жобасындағы салық саясаты» тақырыбына сөз сөйлеу<br> <br> Құрметті Бақытжан Әбдірұлы!<br> Құрметті әріптестер!<br> <br> Мемлекет басшысының 2015 жылғы 30 қарашадағы және 2017 жылғы 31 қаңтардағы Қазақстан халқына жолдауларында, Үкіметтің 2017 жылғы 3 ақпандағы кеңейтілген отырысында берілген тапсырмаларына сәйкес, сондай-ақ «100 нақты қадам» Ұлт жоспарының 44 және 45 қадамдарын іске асыру мақсатында Ұлттық экономика министрлігі салалық министрліктермен бірлесіп және «Атамекен» палатасымен тығыз өзара іс-қимылда жаңа Салық кодексі жобасының редакциясын әзірледі.<br> <br> <br> (1-5 слайдтар)<br> Кодекс жобасын әзірлеу барысында елдің салық жүйесінің аяққа тұру тарихы, алдыңғы Салық кодекстерінің ерекшеліктері зерделенді.<br> Экономиканың әр түрлі секторлары бойынша бизнестің проблемалық мәселелері қаралды және талқыланды.<br> Жаңа тәсілдер мемлекет пен салық төлеушінің мүдделерінің тепе-теңдігін сақтай отырып қабылданды.<br> Жалпы, негізгі өзгерістер 3 бөлікке жинақталған.<br> Бұл жаңа идеология, жаңа ынталандырулар және жаңа әкімшілендіру.<br> Идеология адал салық төлеушінің мүдделерін қорғауға бағытталатын болады. Қолдануға ыңғайлы болуы үшін жаңа Кодекс жеңіл мазмұнымен мүлдем басқа құрылымға ие болады.<br> Әкімшілендіру қарапайым болады, және өз бетінше салық төлеуді ынталандыруға тірек жасалады.<br> Шағын және орта бизнес және агроөнеркәсіп кешені субъектілері үшін баламалы тиімді режим қосыла отырып, шарттар жеңілдейді.<br> Жаңа Кодексте көлеңкелі экономика бойынша шаралар да көрініс табады, бірқатар жеңілдіктер жаңғыртылады, ал жер қойнауын пайдалану ынталандырылады.<br> Жалпы, жаңа Салық кодексі салық міндеттемелерін орындау және бизнесті дамыту үшін ынталандырушы болады.<br> Аталған өзгерістерге кеңінен тоқталуға рұқсат етіңіздер.<br> <br> <br> (6-слайд)<br> Бірінші. Идеология<br> Идеология адал салық төлеушінің мүддесін қорғауға бағытталады.<br> Біріншіден, барлық түсініксіз жерлері мен қателер салық төлеушінің пайдасына шешілетін болады. Мұндай қағидат салықтық дауларды әділ қарауға мүмкіндік береді.<br> Екіншіден, егер салық төлеуші салық органының түсіндіруіне сәйкес әрекет еткен болса және соның салдарынан ұстаным өзгерген болса, айыппұлдар мен өсімпұлдарды қолданбау ұсынылады.<br> Үшіншіден, толық есепке жазу негізділігіне талап та күшейтілетін болады. Енді салықтық тексеру актілерінде тиісті негіздемелер болуы тиіс.<br> Төртіншіден, бизнеске заңнамадағы өзгерістерді зерделеу көбірек уақыт беріледі. Түзетулерді 1 шілдеден кешіктірмей қабылдау ұсынылады.<br> Бесіншіден, жыл бойы көптеген түзетулерден қорғау пайда болады. Барлық туындаған түзетулерді шоғырландыра отырып бір заң жобасымен енгізу ұсынылып отыр. Бұл бизнестің салық кодексіндегі барлық өзгерістерден хабардар болуына мүмкіндік береді.<br> Сондай-ақ Салық кодексінің құрылымы да өзгереді. Әрбір бөлім дербес көрсетіледі. Яғни, салық төлеушінің әр типіне қарай өз бөлімі болады.<br> <br> <br> (7- слайд)<br> ЕКІНШІ. Шағын және орта бизнеске және агроөнеркәсіптік кешенге арналған режимдер.<br> Шағын және орта бизнесті дамыту үшін қолданыстағы арнайы салық режимдерін сақтау көзделуде.<br> Баламалы жаңа режим ұсынылып отыр. Тіркелген шегеріс режимі. Бұл кімнің айналымы үлкен, бірақ табысы аз болса, солар үшін тиімді. Ол өз түсімінің жартысын растаусыз шегере алады. Ал егер шығыстарды есепке алуды жүргізетін болса, онда шығыстарын растағаны үшін сыйлықақы (шегерістер) алады. Салық төлеушілерге режимдерді таңдау құқығы беріледі.<br> «Жеңілдетілген декларация» бойынша режимге арналған жеке тұлғалар үшін де, заңды тұлғалар үшін де кірістерінің көлемі бойынша талап бірдей болады (қолданыстағы редакция: ЖК жұмыскерлер саны –25 адамнан артық емес, кіріс – 2800 МЖ-68,4 млн. теңге, ЗТ жұмыскерлер саны –50 адамнан артық емес,кіріс – 5600 МЖ-136,9 млн.теңге. Мыналар ұсынылады: жұмыскерлер саны 30 адамнан артық емес, кірісі жылына – 4100 МЖ-100 млн. теңгеден артық емес).<br> Патентте мөлшерлеме 2%-дан 1%-ға дейін төмендетіледі. Бұл Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру және Жұмыс берушілердің міндетті зейнетақы жарналарын енгізуге байланысты салықтық жүктемелерді төмендету үшін жасалуда.<br> Аграрлық сектор үшін де ынталандыру шаралары ұсынылып отыр.<br> Бірыңғай жер салығын төлеушілер айналамына қарамастан қосылған құн салығын төлеушілер болып табылмайды.<br> <br> Еңбекақы төлеу қорына жүктемені төмендету үшін шаруа- фермер қожалығының басшысына, мүшелеріне және жұмыскерлеріне салынатын әлеуметтік салықты алып тастау ұсынылуда. Қызметтің басқа түрлерін бөлек есеп жүргізу жолымен жүзеге асыруға рұқсат берілетін болады.<br> 2020 жылдан бастап аталған режимде 0,5% (қазір бағалау құнына байланысты) мөлшеріндегі айналымнан алынатын салық белгіленеді.<br> Арнаулы салық режимінде ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілер үшін Дүниежүзілік сауда ұйымының талаптарына қарама-қайшы келетін қосылған құн салығы бойынша жеңілдіктер жойылады. Өйткені, Дүниежүзілік сауда ұйымының талаптарына сәйкес ішкі өндіріс тауарлары және импорт үшін салық салудың тең шарты қолданылуы тиіс.<br> Олар үшін қолдаудың баламалы шаралары көзделетін болады.<br> Үлестес тұлғаларға арнаулы салық режимін қолданудағы шектеулер алып тасталады.<br> <br> <br> (8- слайд)<br> ҮШІНШІ. Жер қойнауын пайдалану.<br> Жер қойнауын пайдалану саласында геологиялық барлауға инвестициялар ынталандырылатын болады.<br> Тау-кен саласы үшін үстеме пайда салығын жою ұсынылуда. Шын мәнінде, аталған салықты тек көмір өндіруші компаниялар ғана төлейтін. Көмір бойынша жүктемелер экспортқа рента салығына ауыстырылды.<br> Табысты барлау жүргізуді ынталандыру мақсатында коммерциялық табу бонусын алып тастау жоспарлануда.<br> Теңіз және терең мұнай кенорындары үшін жер қойнауын пайдалануда неғұрлым қарапайым баламалы салық ұсынылады.<br> Жер қойнауын пайдалануға баламалы салықты енгізу кезінде салық төлеушіге жер қойнауын пайдаланушының арнайы салық төлеудегі жалпыға ортақ тәртібінде қалу құқығы ұсынылады. Таңдалған төлем әдісі келісімшарттың барлық әрекет ету кезеңінде қолданылады.<br> Жер қойнауын пайдалануға баламалы салық шегеруге жатпайтын сыйақылар бойынша шығыстарды қоспағанда, жылдық жиынтық кіріс және шегерістердің арасындағы айырмашылық ретінде корпоративтік табыс салығына ұқсас айқындалады.<br> Жер қойнауын пайдалануға салынатын баламалы салықтың мөлшерлемесі корпоративтік табыс салығына қосымша белгіленеді. Мұнай бағасына байланысты мөлшерлемелердің прогрессивтік шәкілі ұсынылып отыр.<br> Қатты пайдалы қазбаларды барлауды жеделдету үшін жалдау төлемдерінің тетігі енгізіледі.<br> Инвесторларды ынталандыру үшін дивидендтерді және 35%-дан артық өндірілген шикізатты өңдеген жағдайында жер қойнауын пайдаланушы акцияларының өсімін (2019 жылы-40 %, 2020 – 2021 жылдары - 50%, 2022 жылы-70 %) корпоративтік табыс салығынан босату ұсынылып отыр.<br> (9-слайд)<br> Терең мұнай кен орындары үшін (4 шақырымнан 5 шақырымға дейін) пайдалы қазбаларды өндiруге арналған салық мөлшерлемелерін төмендету бойынша (рентабельділігі төмендер бойынша) қосымша өлшемшарттар белгіленетін болады, ал, қатты пайдалы қазбалар үшін (тереңдігі 700-ден жоғары) пайдалы қазбаларды өндiруге арналған салықтың төмендетілетін коэффиценті көзделетін болады.<br> Рентабельділігі төмен кен орындары үшін пайдалы қазбаларды өндiруге арналған салықтың төмендетілген мөлшерлемелерін келісусіз өз бетінше қолдану бойынша тікелей норма болады.<br> Бір заңды тұлға шеңберінде басқа өндіру келісімшартында табыссыз барлаудың шығыстарын ескеру мүмкіндігі ұсынылады.<br> Мұнай мен газды өзіндік құнынан төмен өткізу кезіндегі кірістерді анықтау бойынша тәсілдер қайта қаралады.<br> Сондай-ақ, қалайыға арналған пайдалы қазбаларды өндiруге арналған салығының мөлшерлемесін 6%-дан 3%-ға төмендету ұсынылады. Бұл металлургияның жаңа саласы – қалайы өнеркәсібін қолдау үшін жасалып отыр.<br> Анықтама ретінде:<br> Қазіргі уақытта Солтүстік Қазақстан облысының Сырымбет кен орындарында құрамында қалайы бар кендерді өндіру және қайта өңдеу бойынша жобаны іске асыру мәселесі пысықталуда (ҚР аумағында расталған қорлары бар жалғыз кен орындары).<br> Жобаға салуға жоспарланып отырған инвестициялар көлемі шамамен 100 млрд теңге.<br> Жоба бірнеше қайта бөліністі қамтиды-кенді ұсақтау, гравитациялық үстелдерде байыту, қалайы мен мысты флотациялық тәсілмен байыту, электр магниттік сепарация, фьюминг (пирометаллургия).<br> Жобаны іске асыру 600ден артық жаңа жұмыс орнын ашуды қамтамасыз етуге, сондай-ақ ҚР-да жаңа түсті металлургия саласын-қалайы өнеркәсібін ашуға мүмкіндік береді.<br> Пайдалы қазбаларды өндiруге арналған салықтың ағымдағы деңгейі кезінде (6 %) жоба рентабельділігі нөлге тең, жобаның NPV теріс болып табылады.<br> 2030 жылға дейін жоба бюджетке 150 млн АҚШ долларынан салық аударымдарын түсіре алады (пайдалы қазбаларды өндiруге арналған салықтыесепке алмағанда).<br> <br> <br> Тарихи шығындарды өтеу бойынша төлем жойылады, себебі Кодекс жобасында жер қойнауы туралы геологиялық ақпараттарға қол жеткізуді ашық ету (болжалды шығындар 10 млрд.теңге) ұсынылып отыр.<br> <br> <br> <br> <br> (10- слайд).<br> ТӨРТІНШІ. Қаржы секторы.<br> Қаржы секторын сауықтыру үшін сондай-ақ ынталандыру шаралары ұсынылып отыр.<br> Күмәнді активтерді басқару ұйымының (КАБҰ) сатып алынған мүлкіне салық салуды екітүрлі түсіндіру жойылатын болады.<br> Жеке тұлғалар үшін қарызды кешіру кезінде жеке табыс салығынан босату көзделуде.<br> Проблемалық активтерді коллекторларға беру кезінде коллектордың дисконтына активті өтегеннен кейінгі факті бойынша салық салынатын болады.<br> Жинақтаушы сақтандыруға жеке табыс салығын салу тәртібін өзгерту ұсынылады.<br> Бүгінде сақтандыру жарналары жеке табыс салыығы бойынша шегерістерге жатқызылады, ал сақтандыру төлемдеріне салық салынады. Енді, сақтандыру төлемдері жеке табыс салығынан босатылатын болады, жарналарға салық салынады.<br> Отандық қор нарығын жандандыру мақсатында КАSЕ-ге бірінші жылы акцияларды бастапқы жария орналастыруды жүзеге асырған эмитенттер үшін корпоративтік табыс салығы бойынша бойынша 18% төмендетілген мөлшерлеме көзделген көзделген.<br> <br> <br> <br> <br> (11- слайд).<br> БЕСІНШІ. Нақты сала.<br> Қолданыстағы еркін қоймалар бойынша жеңілдіктердің орнынан арнайы инвестициялық келісімшарт (АИК) шеңберінде автомобиль шығару үшін қосылған құн салығы бойынша жеңілдіктер ұсынылады.<br> Сонымен, жинақтауыш импорты (шикізаттар мен материалдар), сондай-ақ арнайы инвестициялық келісімшарты бойынша өндірілген тауарларды өткізу бойынша айналым қосылған құн салығынан босатылатын болады.<br> Сондай-ақ, қаржылық лизингке мүлікті беру, егер берілетін мүлік қосылған құн салығынсыз сатып алынған және арнайы инвестициялық келісімшарты тауарларының тізбесіне енетін болса қосылған құн салығынан босатылады,<br> Лизингтер бойынша операциялардың сыйақы сомаларының корпоративтік табыс салығы бойынша жеңілдіктері ұзартылады.<br> <br> <br> (12-слайд).<br> Инвестициялық жобалар.<br> Қазірде инвестициялық преференциялар тек жаңа жобаларға және жаңа кәсіпорындарға ғана ұсынылады. Жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың қазіргі жұмыс істеп тұрған қуаттылығын жаңғырту және реконструкциялау кезінде жеңілдіктері көзделмеген.<br> Мұндай кәсіпорындарды ынталандыру үшін жаңғырту және реконструкциялау бойынша жобаларды іске асырып отырған жұмыс істеп тұрған кәсіпорындарға корпоративтік табыс салығы бойынша жеңілдіктер ұсынылады. Жеңілдіктер жаңғырту және реконструкциялау аяқталған сәттен бастап 3 жылдан артық емес мерзімде және инвестициялар 5 млн. айлық есептік көрсеткіштен кем емес жағдайда қолданылады.<br> <br> <br> (13- слайд).<br> Арнайы экономикалық аймаққа салық салу.<br> Салықтық жеңілдіктерінің ынталандырушы рөлін күшейту үшін арнайы экономикалық аймаққа қатысушылары үшін жеңілдіктерді қолдану шартын кеңейту ұсынылады.<br> Құрылыс кезеңінде қызметтің басым түрлерінен кірістің болмауына байланысты «90/10» кірісінің арақатынасы сақталмайды және тиісінше, мүлікке және жер салығына салық салу бойынша жеңілдіктер қызметтің бастапқы кезеңінде қолданылмайды.<br> Жеңілдіктерді тиімді ету мақсатында жеңілдік берілген және басқа қызметтен бөлек есеп жүргізу және жер салығы және мүлік салығы бойынша салықтық жеңілдіктерді тіркелген сәттен бастап беру ұсынылады.<br> «ИТП» АЭА қатысушылары үшін эксаумақтық режимін 2028 жылға дейін ұзарту ұсынылып отыр.<br> Сондай-ақ, «Инновациялық технологиялар паркі» арнайы экономикалық аймағына қатысушылары үшін әлеуметтік салық бойынша жеңілдіктердің шарты еңбекке ақы төлеу шығыстарының жалпы шығыстарға арақатынасына (қолданыстағы шарт: «еңбекке ақы төлеу шығыстары ЖЖТ-ның 50%-ынан кем емес»; ұсынылып отырған шарт «еңбекақы төлеу қорының шығыстардың жалпы сомасына арақатынасы 70/100») байланыстырылатын болады.<br> <br> <br> (14-слайд).АЛТЫНШЫ. Жеңілдіктер.<br> Жеңілдіктерді жаңғырту бөлігінде нақты өзгерістер арқылы олардың тиімділігін арттыру ұсынылып отыр. Атап айтқанда аукциондардан алынатын алымдар (жергілікті бюджеттердің шығыны 616 млн.теңге) және кеме жүзетін су жолдарын пайдалану төлемдері (жергілікті бюджеттердің шығыны 20 млн.теңге) алып тасталады, өйткені мемлекет аталған жағдайларда қызмет көрсетпейді және рұқсат бермейді.<br> Сондай-ақ аталған кезеңде бірқатар жеңілдіктерден бас тарту ұсынылып отыр. Оларға: ойын автоматтары қызметі бойынша айналымдарды, лотерея билеттерін өткізуді, пошта төлемінің мемлекеттік белгілерін, пошта маркаларының импортын босату жатады.<br> Сондай-ақ Дүниежүзілік сауда ұйымдарының талаптарына қарама-қайшы келетін жеңілдіктер алып тасталады, өйткені Дүниежүзілік сауда ұйымдарының талаптарына сәйкес ішкі өндіріс тауарлары және импорт үшін салық салудың тең шарты қолданылуы тиіс.<br> <br> <br> (15,16-слайдтар)<br> Әкімшілендіру үш векторлы болады.<br> ҚҚС бойынша есепке қою үшін төменгі шаманы сақтау ұсынылып отыр (30 мың АЕК). (Қолданыстағы редакцияда шаманы төмендету көзделген: 2018 жылы 25 мың АЕК, 2019 жылы – 20 мың АЕК, 2020 жылы – 15 мың АЕК.).<br> Сонымен бірге, әкімшілендіруді жақсарту үшін қосылған құн салығының бақылау шотын, яғни ерікті негіздегі шотты енгізу ұсынылып отыр.<br> Шағын және орта бизнес үшін талап қою мерзімін 5-тен<br> 3 жылға дейін қысқарту ұсынылып отыр. Мониторингте тұратын ірі салық төлеушілер және жер қойнауын пайдаланушылар үшін талап қою мерзімі сақталады.<br> Бұл туралы барынша толық менің әрптесім Сұлтанов Бақыт Тұрлыханұлы айтып береді.<br> (17-слайд).<br> Негізгі салық новеллалары осындай. Жаңа идеология, жаңа ынталандырулар және жаңа әкімшілендіру әдістері сапалы жақсарулардың негізі. Салық жаңалықтарын қабылдауға байланысты салық даулары азаяды, тексерулер саны төмендейді, әкімшілендіру оңайлатылады. Шикізатты қайта өңдеу ынталандыруға ие болады, кредиттеу қолдау табады, агроөнеркәсіптік кешен және шағын және орта бизнес үшін қолайлы режим қалыптасады. Салық саясаты жалпы ашық және айқын болады.<br> Назарларыңызға рахмет!